1546–1547 Wojna szmalkaldzka

W lipcu 1546 r. wybuchła tzw. wojna szmalkaldzka (1546–1547) między katolickim cesarzem Karolem V Habsburgiem a skupionymi w Związku Szmalkaldzkim protestanckimi książętami i wolnymi miastami Rzeszy Niemieckiej. Motywy religijne odegrały w tym konflikcie drugorzędną rolę, niektórzy protestanci z księciem Maurycym saskim znaleźli się w obozie katolickim. Na czoło wysunęły się motywy polityczne – wzmocnienie władzy cesarskiej w Niemczech poprzez zniszczenie jej protestanckich przeciwników. Zwyciężył obóz cesarski. Związek Szmalkaldzki został rozbity, a jego przywódcy, elektor saski Jan Fryderyk Wspaniałomyślny i landgraf heski Filip Wielkoduszny, zostali uwięzieni.

Strona główna

  • 1546–1547 Wojna szmalkaldzka
    W lipcu 1546 r. wybuchła tzw. wojna szmalkaldzka (1546–1547) między katolickim cesarzem Karolem V Habsburgiem a skupionymi w Związku Szmalkaldzkim protestanckimi książętami i wolnymi miastami Rzeszy Niemieckiej. Motywy religijne odegrały w tym konflikcie drugorzędną rolę, niektórzy protestanci z księciem Maurycym saskim znaleźli się w obozie katolickim. Na czoło wysunęły się motywy polityczne – wzmocnienie władzy … Czytaj więcej
  • 1696 Druga wyprawa Piotra I na Azow
    Car wyciągnął słuszne wnioski z nieudanego oblężenia Azowa w 1695 r. Bez floty nie mógł odciąć obrońców twierdzy od dowozu zaopatrzenia drogą morską. Z charakterystyczną dla siebie energią Piotr I zabrał się do przygotowań do kampanii 1696 r. i budowy własnych okrętów. Celem, podobnie jak i w roku 1695, miał być Azow. Upadek tej twierdzy … Czytaj więcej
  • 1695 Pierwsza wyprawa Piotra I na Azow
    „Żartowaliśmy pod Kożuchowem, a teraz jedziemy bawić się pod Azow”, pisał na początku 1695 r. Piotr I do Fiodora Apraksina. Car zamierzał wznowić działania wojenne przeciw Turcji, których głównym celem miało być zdobycie Azowa, tureckiej twierdzy strzegącej ujścia Donu do Morza Azowskiego. Piotr I był pewien sukcesu…
  • 1527–1528 Powstanie Daljunkerna (Daljunkerns uppror)
    Po stłumieniu i straceniu przywódców powstania z 1525 r. w Dalarna rozpoczęły się nowe niepokoje. Na początku 1527 r. do króla doszły wieści o działalności człowieka podającego się za „Nilsa Sture”, syna regenta Stena Sture Młodszego, a w historiografii nazywanego Daljunkernem.
  • 1524–1525 Pierwsze powstanie w Dalarna (Första dalaupproret)
    Na początku stycznia 1524 r. z niewoli duńskiej powróciła wdowa po Stenie Sture Młodszym, Kristina Gyllenstierna wraz z synem Nilsem. Okazało się, że ma ona nadal nadzieję na powrót do władzy stronnictwa Sturów. Kristina Gyllenstierna przybyła wraz z synem Nilsem do Kalmaru, który znajdował się pod kontrolą Berenda von Melen. Jej przybycie na nowo wzbudziło … Czytaj więcej

  • Engelbrekt Engelbrektsson (ok. 1390–1436)
    Engelbrekt Engelbrektsson (ok. 1390–1436), przywódca rozpoczętego w 1434 r. powstania ludowego przeciwko rządom Eryka Pomorskiego, wybrany w 1435 r. „naczelnikiem Szwecji” (rikshövitsman). Dawna narodowo-romantyczna historiografia szwedzka uważała Engelbrekta za wzór narodowego bohatera w walce o wolność i symbol wolnościowego ducha Szwedów.
  • Erik Larsson Sparre (1550–1600)
    Urodził się 13 lipca 1550 r. jako syn marszałka Szwecji Larsa Siggessona Sparre i Britty Turesdotter (Trolle). W młodości otrzymał bardzo dobre wykształcenie. Studiował w Padwie i prawdopodobnie we Frankfurcie nad Odrą. Władał językami łacińskim, włoskim, francuskim i niemieckim. Od 1574 r. obejmował wysokie urzędy w państwie. W 1575 lub 1576 r. wszedł w skład … Czytaj więcej
  • Eugeniusz Sabaudzki (1663–1736)
    Książę Eugeniusz Sabaudzki (Eugeniusz Franciszek, książę Sabaudii-Carignano; ur. 18 X 1663, Paryż, zm. 21 IV 1736, Wiedeń), feldmarszałek austriacki, jeden z najwybitniejszych wodzów przełomu XVII i XVIII w., mecenas sztuki i nauki. Wsławił się zwycięstwami nad Turkami oraz w wojnie o sukcesję hiszpańską (1701–1714).
  • Carl Michael Bellman (1740–1795)
    Poeta i kompozytor, jeden z największych skaldów szwedzkich Ur. 4 lutego 1740 r., Sztokholm (Maria Magdalena församling) Rodzice: Johan Arendt Bellman (1707–1765) i Catharina Hermonia (1717–1765) Zm. 11 lutego 1795 r., Sztokholm (Klara församling) Carl Michael Bellman, mal. Per Krafft, 1779 r. (Wikimedia Commons) Carl Michael Bellman (1740–1795), poeta i kompozytor, jeden z najważniejszych narodowych … Czytaj więcej
  • Carl Gustaf Rehnskiöld (1651–1722)
    Feldmarszałek szwedzki, jeden z najzdolniejszych dowódców Karola XII Ur. 6 sierpnia 1651 r., Stralsund Rodzice: Gerdt Antoniison Rehnskiöld i Birgitta Torskeskål Zm. 29 stycznia 1722 r., Läggesta (parafia Kärnbo, Södermanland), pochowany 15 marca 1722 r. w Storkyrkan w Sztokholmie Carl Gustaf Rehnskiöld, mal. David von Krafft, pocz. XVIII w. (Wikimedia Commons) Carl Gustaf Rehnskiöld (1651–1722), … Czytaj więcej

  • Svampen (Örebro)
    Otwarta w 1958 r. wieża ciśnień Svampen (pol. grzyb) jest jednym z symboli Örebro i doskonałym punktem widokowym. Mierzy 58 m wysokości, a zbiornik w jej „kapeluszu” mieści 9 milionów litrów (czyli 9000 kubików) wody. Wieża została zaprojektowana i zbudowana w latach 1954–58 według projektu Sune Lindströma i Poula Kyhla z AB Vattenbyggnadsbyrån (VBB), otwarta … Czytaj więcej
  • Kościół w Sorundzie
    Jeden z większych i ładniejszych kościołów wiejskich Södermanlandu. Położony na Södertörnie, w Sorunda kyrkby, na górującym nad rolniczą okolicą wzniesieniu jest dobrze widoczny z drogi Lv 225 (Södertäljevägen), łączącej Södertälje z Nynäshamn. Kościół w Sorundzie (Sorunda kyrka) ewangelicko-luterańskiego Kościoła Szwecji, należący do powstałej w średniowieczu parafii Sorunda (Sorunda församling) w diecezji Strängnäs. Kościół parafialny pochodzący … Czytaj więcej
  • Kościół w Grödinge
    Położony na łagodnym wzniesieniu kościół parafialny w Grödinge jest jednym z lepiej zachowanych średniowiecznych kościołów Södermanlandu. Kościół w Grödinge (Grödinge kyrka) ewangelicko-luterańskiego Kościoła Szwecji, należący do powstałej w średniowieczu parafii Grödinge (Grödinge församling) w diecezji Strängnäs. Kościół murowany, wzniesiony w średniowieczu. Najstarsze części pochodzą z XII/XIII w. Jest położony na Södertörnie, w Grödinge (Grödinge socken, … Czytaj więcej
  • Kościół św. Jakuba w Sztokholmie
    Kościół św. Jakuba znajduje się w centrum Sztokholmu, między Kungsträdgården a gmachem Opery. Nie sposób nie zwrócić uwagi na charakterystyczną czerwoną elewację budowli. Warto także wejść do środka, zwłaszcza że w kościele często odbywają się koncerty organowe. Kościół św. Jakuba w Sztokholmie (Sankt Jacobs kyrka lub Jacobs kyrka) ewangelicko-luterańskiego Kościoła Szwecji, należący do parafii katedralnej … Czytaj więcej
  • Kościół w Kattnäs
    Położony kilka kilometrów od Gnesty, niedaleko południowego brzegu jeziora Klämmingen w Södermanlandzie, średniowieczny kościół murowany z charakterystycznym wydłużonym prezbiterium z końca XII w. Kościół w Kattnäs (Kattnäs kyrka) ewangelicko-luterańskiego Kościoła Szwecji, należący do parafii Frustuna (Frustuna församling, Domprosteriet) w diecezji Strängnäs. Do 1959 r. był kościołem parafialnym erygowanej w średniowieczu parafii Kattnäs (Kattnäs församling). Dobrze … Czytaj więcej

  • Carl Michael Bellman (1740–1795)
    Poeta i kompozytor, jeden z największych skaldów szwedzkich Ur. 4 lutego 1740 r., Sztokholm (Maria Magdalena församling) Rodzice: Johan Arendt Bellman (1707–1765) i Catharina Hermonia (1717–1765) Zm. 11 lutego 1795 r., Sztokholm (Klara församling) Carl Michael Bellman, mal. Per Krafft, 1779 r. (Wikimedia Commons) Carl Michael Bellman (1740–1795), poeta i kompozytor, jeden z najważniejszych narodowych … Czytaj więcej
  • Ebba Grön
    Legendarny zespół punkrockowy Ebba Grön został założony w 1977 r. przez Joakima „Pimme” Thåströma (wokal, gitarzysta), Gunnara „Gurra” Ljungstedta (perkusja) i Lennarta „Fjodor” Erikssona (bas, wokal) w lokalu młodzieżowego ośrodka kultury Oasen w centrum Rågsved, jednym z przedmieść południowego Sztokholmu[1]. Centrum Rågsved (2018), fot. zbigur Nazwa Początkowo zespół nosił nazwę The Haters, zmienioną wkrótce na … Czytaj więcej
  • Carl Gustaf Hellqvist (1851–1890)
    Malarz, twórca obrazów historycznych Ur. 15 grudnia 1851 r., Kungsör (Västmanlands län) Rodzice: Carl Gustaf Hellqvist i Maja Stina z d. WennerströmZm. 19 listopada 1890 r., Monachium, pochowany na monachijskim cmentarzu miejskim C.G. Hellqvist (Wikimedia Commons) Carl Gustaf Hellqvist (1851–1890), jeden z czołowych malarzy szwedzkich XIX w. tworzących obrazy historyczne. Autor wielu obrazów, rysunków i … Czytaj więcej
  • Fritiof Nilsson „Piraten” (1895–1972)
    Pisarz, mistrz swobodnego opowiadania w formie gawędy Ur. 4 grudnia 1895 r., Vollsjö (Skania) Rodzice: Johan Nilsson i Lovisa z d. LenanderZm. 31 stycznia 1972 r., Malmö, pochowany na cmentarzu kościoła Ravlunda niedaleko Kivik (Österlen) Zdjęcie pisarza w SBL Fritiof Nilsson „Piraten” (właśc. Nils Fritiof Adam Nilsson; 1895–1972), pochodzący ze Skanii pisarz, z zawodu adwokat. … Czytaj więcej