Artykuły

1546–1547 Wojna szmalkaldzka

W lipcu 1546 r. wybuchła tzw. wojna szmalkaldzka (1546–1547) między katolickim cesarzem Karolem V Habsburgiem a skupionymi w Związku Szmalkaldzkim protestanckimi książętami i wolnymi miastami Rzeszy Niemieckiej. Motywy religijne odegrały w tym konflikcie drugorzędną rolę, niektórzy protestanci z księciem Maurycym saskim znaleźli się w obozie katolickim. Na czoło wysunęły się motywy polityczne – wzmocnienie władzy cesarskiej w Niemczech poprzez zniszczenie jej protestanckich przeciwników. Zwyciężył obóz cesarski. Związek Szmalkaldzki został rozbity, a jego przywódcy, elektor saski Jan Fryderyk Wspaniałomyślny i landgraf heski Filip Wielkoduszny, zostali uwięzieni.

1696 Druga wyprawa Piotra I na Azow

Car wyciągnął słuszne wnioski z nieudanego oblężenia Azowa w 1695 r. Bez floty nie mógł odciąć obrońców twierdzy od dowozu zaopatrzenia drogą morską. Z charakterystyczną dla siebie energią Piotr I zabrał się do przygotowań do kampanii 1696 r. i budowy własnych okrętów. Celem, podobnie jak i w roku 1695, miał być Azow. Upadek tej twierdzy latem 1696 r. miał swoje dalsze następstwa. Zdobycie ujścia Donu otwierało wyjście na Morze Azowskie. Dla dalszej ekspansji rosyjskiej na Morze Czarne konieczna była silna flota. Za datę narodzin rosyjskiej floty wojennej uważa się dzień 20/30 października 1696 r., kiedy Duma Bojarska uradziła „Morskim sudam byt’!”…

1695 Pierwsza wyprawa Piotra I na Azow

„Żartowaliśmy pod Kożuchowem, a teraz jedziemy bawić się pod Azow”, pisał na początku 1695 r. Piotr I do Fiodora Apraksina. Car zamierzał wznowić działania wojenne przeciw Turcji, których głównym celem miało być zdobycie Azowa, tureckiej twierdzy strzegącej ujścia Donu do Morza Azowskiego. Piotr I był pewien sukcesu…

1524–1525 Pierwsze powstanie w Dalarna (Första dalaupproret)

Na początku stycznia 1524 r. z niewoli duńskiej powróciła wdowa po Stenie Sture Młodszym, Kristina Gyllenstierna wraz z synem Nilsem. Okazało się, że ma ona nadal nadzieję na powrót do władzy stronnictwa Sturów. Kristina Gyllenstierna przybyła wraz z synem Nilsem do Kalmaru, który znajdował się pod kontrolą Berenda von Melen. Jej przybycie na nowo wzbudziło nadzieję wśród ludzi niezadowolonych z nowych porządków zaprowadzanych przez Gustawa Wazę.

1581 Oblężenie Narwy

6 września 1581 r. wojska szwedzkie pod wodzą Pontusa De la Gardie szturmem zdobyły pozostającą od 1558 r. w rękach moskiewskich Narwę, kładąc tym samym kres tzw. żegludze narewskiej. Po wdarciu się do miasta żołnierze szwedzcy wymordowali większość mieszkańców i… Read More ›

1714 Bitwa pod Storkyro

19 lutego (2 marca)[1] 1714 r. rozegrała się jedna z większych bitew wielkiej wojny północnej (1700–1721) – bitwa pod Storkyro (lub pod Napue)[2]. Do starcia doszło pod niewielką wsią Napo (fiń. Napue), niedaleko kościoła Storkyro (Isokyrö) w Ostrobotni. Słabsze liczebnie… Read More ›

1521–1560 Armia i flota wojenna Gustawa Wazy

Pod koniec średniowiecza nastąpiły poważne zmiany w europejskiej sztuce wojennej. Swoje znaczenie na rzecz zaciężnego lub najemnego żołnierza zawodowego utraciło ciężkozbrojne rycerstwo. Podstawą uzbrojenia stała się udoskonalona broń palna. Zmianie uległa taktyka walki i sposób prowadzenia działań wojennych. W bitwach… Read More ›

1973 Dramat przy Norrmalmstorg. „Syndrom sztokholmski”

Kilka minut po 10, w czwartek 23 sierpnia 1973 r., do głównego oddziału Kreditbanken przy placu Norrmalmstorg 2 w centrum Sztokholmu wszedł zamaskowany mężczyzna. Po wejściu do lokalu banku oddał salwę z pistoletu maszynowego i wezwał w języku angielskim zaskoczonych pracowników do położenia się na ziemi („Get down to the floor. The party starts now!”)