1523–1532 Opozycja przeciwko Gustawowi Wazie

Gustaw Waza doszedł do władzy odwołując się do tradycji regentów Sture, osiągając swoją pozycję przy wsparciu tego stronnictwa, a zwłaszcza mieszkańców Dalarna i Bergslagen. Jednak po 1523 r. stało się jasne, że nie zamierza przywracać dawnego znaczenia zwolennikom Sturów, a swoich najbliższych współpracowników zaczął szukać wśród cudzoziemców (m.in. Berend von Melen i Johan von Hoya) oraz w tych kręgach arystokracji, które do 1520 r. należały do przeciwników regenta Stena Sture Młodszego. Do tej ostatniej grupy zaliczał się m.in. lagman z Västergötlandu, Ture Jönsson (Tre Rosor).

W pierwszym okresie panowania Gustawa Wazy powszechne niezadowolenie wzbudzała jego polityka finansowa, która dotknęła przede wszystkim Kościół. Jednak nieprzychylne nowemu królowi nastroje panowały wśród ogółu ludności. Głównym powodem niezadowolenia były wprowadzane do obiegu w latach 1521–1523 tzw. klippingar. Były to wybijane masowo niewielkie monety o czworobocznym, często nieregularnym kształcie. Nie były one uznawane w handlu międzynarodowym, funkcjonując jedynie w obrocie wewnątrzkrajowym. Wartość tej monety była niewielka, co spowodowało wzrost cen. Szczególnie ciężka sytuacja ekonomiczna zapanowała właśnie w Dalarna i Bergslagen. W tym czasie spadło wydobycie miedzi w kopalni w Kopparberget (Falun). Jednocześnie Gustaw Waza wspierał produkcję tych kopalni, które przynosiły największy zysk, m.in. kopalnię srebra w Sala.

Ogólny kryzys i sprzeciw wobec polityki króla pogłębiały także pogłoski, że Gustaw Waza zamierza wprowadzić w kraju nową wiarę – znane było jego zainteresowanie naukami Lutra, które w tym czasie w Szwecji zaczynał głosić Olaus Petri.


*** 1524–1525 Pierwsze powstanie w Dalarna (Första dalaupproret)
*** 1527–1528 Powstanie Daljunkerna (Daljunkerns uppror)
*** 1529 Powstanie możnych w Västergötlandzie (Västgötaherrarnas uppror)
*** 1531–1532 Powstanie o dzwony (Klockuppropet)

Wybrana literatura
  • Andersson Ingvar, Dzieje Szwecji (Warszawa: PIW 1967).
  • Den Svenska Historien. Band 4 Gustav Vasa. Riket formas (Stockholm: Bonnier 1992).
  • Rosén Jerker, Svensk historia. Tiden före 1718 (Lund: Esselte Studium, 4:e uppl. 1978).


Kategorie:Artykuły, Historia Szwecji, Nowożytność

Tagi: , , ,

Dodaj komentarz