Zygmunt III Waza (1566–1632)


Król Polski i wielki książę litewski (1587–1632)
Król Szwecji (1592–1599)
Ur. 20 czerwca 1566 r., Gripsholm
Rodzice: Jan III Waza i Katarzyna Jagiellonka
Zm. 30 kwietnia 1632 r. Warszawa, pochowany w katedrze na Wawelu.

Sigismund_III_of_Poland-Lithuania_and_Sweden_28Martin_Kober29

Zygmunt III Waza, mal. Marcin Kober, ok. 1590 r.
(WikimediaCommons)

Zygmunt III Waza, szw. Sigismund (1566–1632), król Polski i wielki książę litewski (1587–1632), król Szwecji (1592–1599). Wnuk Gustawa I Wazy, bratanek Eryka XIV i Karola IX i kuzyn Gustawa II Adolfa. Po kądzieli wnuk Zygmunta I Starego. Pierwszy przedstawiciel dynastii Wazów w Polsce (1587–1668), ojciec Władysława IV (1632–1648) i Jana Kazimierza (1648–1668).

Życiorys

Urodzony 20 czerwca 1566 r. na zamku Gripsholm jako syn księcia Jana Wazy (1537–1592), późniejszego króla Szwecji (Jan III; 1568–1592), i królewny polskiej Katarzyny Jagiellonki (1526–1583). Wybrany na elekcji 1587 r. królem Polski i wielkim księciem litewskim, po śmierci swego ojca, Jana III, w 1592 r. objął dziedziczny tron szwedzki. Oznaczało to powstanie krótkotrwałej polsko-szwedzkiej unii personalnej (1592–1599). Działania stryja Zygmunta, księcia Karola Sudermańskiego, stojącego na czele opozycji protestanckiej w Szwecji, doprowadziły do wybuchu buntu szwedzkich poddanych. Interwencja militarna Zygmunta w Szwecji w 1598 r. zakończyła się porażką. W 1599 r. riksdag zdetronizował Zygmunta, który nigdy nie wyrzekł się tytułu króla Szwecji. Pretensje do tronu szwedzkiego polskiej linii Wazów były jednym z powodów prowadzonych w XVII w. wojen polsko-szwedzkich.

Zmarł 30 kwietnia 1632 r. w Warszawie. Został pochowany w Krakowie, w katedrze na Wawelu.


Rodzina i potomstwo

Jego pierwszą żoną była poślubiona w Warszawie 31 maja 1592 r. Anna Habsburżanka (1573–1598), córka arcyksięcia Karola Styryjskiego (1540–1590) i Marii Anny Wittelsbach (1551–1608). Z tego małżeństwa pochodziło pięcioro dzieci:

  • Anna Maria (1593–1600);
  • Katarzyna (ur. i zm. 1594);
  • Władysław IV (1595–1648), król Polski i wielki książę litewski (1632–1648), tytularny król Szwecji (1632–1648);
  • Katarzyna (1596–1597);
  • Krzysztof (ur. i zm. 1598).

Po śmierci Anny (1598) poślubił 11 grudnia 1605 r. jej młodszą siostrę, Konstancję Habsburżankę (1588–1631), z którą miał siedmioro dzieci:

  • Jan Kazimerz (1607–1608);
  • Jan Kazimierz (1609–1672), król Polski i wielki książę litewski (1648–1668), tytularny król Szwecji (1648–1660);
  • Jan Albert (1612–1634), biskup krakowski (1632–1634);
  • Karol Ferdynand (1613–1655), biskup wrocławski, płocki, książę nyski, opolski i raciborski;
  • Aleksander Karol (1614–1634);
  • Anna Konstancja (ur. i zm. 1616);
  • Anna Katarzyna Konstancja (1619–1651), w 1642 r. poślubiła Filipa Wilhelma Wittelsbacha (1615–1690).

Wybrana literatura

  • Nordisk familjebok (1917): Sigismund.
  • Wisner Henryk, Zygmunt III Waza (Wrocław: Ossolineum 2006).
  • Östergren Stefan: Sigismund, Svenskt biografiskt lexikon, Bd 32 (2003–2006).

 

 



Kategorie:Biogramy, Nowożytność

Tagi: , ,

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

%d blogerów lubi to: