W drugiej połowie XVI w. posiadłości Danii na Półwyspie Skandynawskim obejmowały Skanię, Blekinge, Halland i Norwegię z Bohuslänem oraz wyspy Ozylię i Gotlandię na Bałtyku. Władcy duńscy wysuwali także pretensję do znajdującej się od 1561 r. pod kontrolą szwedzką Estonii…. Read More ›

Stosunki z Danią i jej nowym królem, Fryderykiem I, zostały w pewnym stopniu uregulowane. Jesienią 1524 r. zawarto traktat pokojowy, tzw. reces z Malmö. Duńczycy żądali ustąpienia z zajętych przez Szwedów terenów (Viken i Blekinge), z kolei strona szwedzka wysuwała… Read More ›

Rok 1520 stanowi ważną cezurę w dziejach Szwecji, która po raz ostatni w swej historii została podbita przez inne państwo. Tę datę w historii tego kraju przyjmuje się też za koniec średniowiecza i początek epoki nowożytnej, kiedy po rozpoczętym w 1521 r. powstaniu i wyzwoleniu Szwecji spod dominacji duńskiej jej królem wybrany został w 1523 r. Gustaw Waza – twórca narodowej monarchii szwedzkiej.

Sytuacja polityczna w Szwecji po śmierci Karola VIII Knutssona (Bonde) w maju 1470 r. nie była stabilna. Król Danii, Chrystian I, wysuwał pretensję do szwedzkiego tronu. Jego dążenia wsparli możni, którzy opuścili kraj z przyczyn politycznych. Poszczególne prowincje i grupy… Read More ›

Król Danii i Norwegii 1588–1648 Ur. 12 kwietnia 1577 r., zamek Fredriksborg Rodzice: Fryderyk II Oldenburg i Zofia meklemburska Zm. 28 lutego 1648 r., Kopenhaga (zamek Rosenborg), pochowany w katedrze w Roskilde Chrystian IV, mal. P. Isaacsz, ok. 1611–1616 (DetNationalhistoriske… Read More ›

Stosunki z Danią i jej nowym królem, Fryderykiem I, zostały w pewnym stopniu uregulowane. Jesienią 1524 r. zawarto traktat pokojowy, tzw. reces z Malmö. Duńczycy żądali ustąpienia z zajętych przez Szwedów terenów (Viken i Blekinge), z kolei strona szwedzka wysuwała… Read More ›

6 września 1581 r. wojska szwedzkie pod wodzą Pontusa De la Gardie szturmem zdobyły pozostającą od 1558 r. w rękach moskiewskich Narwę, kładąc tym samym kres tzw. żegludze narewskiej. Po wdarciu się do miasta żołnierze szwedzcy wymordowali większość mieszkańców i… Read More ›

19 lutego (2 marca)[1] 1714 r. rozegrała się jedna z większych bitew wielkiej wojny północnej (1700–1721) – bitwa pod Storkyro (lub pod Napue)[2]. Do starcia doszło pod niewielką wsią Napo (fiń. Napue), niedaleko kościoła Storkyro (Isokyrö) w Ostrobotni. Słabsze liczebnie… Read More ›

Książę Finlandii 1556–1563 Król Szwecji 1568–1592 Ur. 20 grudnia 1537 r., Stegeborg (Östergötland) Rodzice: Gustaw I Waza i Małgorzata Eriksdotter (Leijonhufvud) Zm. 17 listopada 1592 r., zamek Trzech Koron (Sztokholm), pochowany 1 lutego 1594 r. w katedrze w Uppsali Jan… Read More ›

W drugiej połowie XVI w. posiadłości Danii na Półwyspie Skandynawskim obejmowały Skanię, Blekinge, Halland i Norwegię z Bohuslänem oraz wyspy Ozylię i Gotlandię na Bałtyku. Władcy duńscy wysuwali także pretensję do znajdującej się od 1561 r. pod kontrolą szwedzką Estonii…. Read More ›

Stosunki z Danią i jej nowym królem, Fryderykiem I, zostały w pewnym stopniu uregulowane. Jesienią 1524 r. zawarto traktat pokojowy, tzw. reces z Malmö. Duńczycy żądali ustąpienia z zajętych przez Szwedów terenów (Viken i Blekinge), z kolei strona szwedzka wysuwała… Read More ›

Po stłumieniu i straceniu przywódców powstania z 1525 r. w Dalarna rozpoczęły się nowe niepokoje. Na początku 1527 r. do króla doszły wieści o działalności człowieka podającego się za „Nilsa Sture”, syna regenta Stena Sture Młodszego, a w historiografii nazywanego Daljunkernem.

Król Danii i Norwegii 1588–1648 Ur. 12 kwietnia 1577 r., zamek Fredriksborg Rodzice: Fryderyk II Oldenburg i Zofia meklemburska Zm. 28 lutego 1648 r., Kopenhaga (zamek Rosenborg), pochowany w katedrze w Roskilde Chrystian IV, mal. P. Isaacsz, ok. 1611–1616 (DetNationalhistoriske… Read More ›

Książę Szlezwiku i Holsztyna na Gottorpie 1490–1533 Król Danii i Norwegii 1523–1533 Ur. 7 października 1471 r., Haderslevhus Rodzice: Chrystian I Oldenburg i Dorota brandenburska Zm. 10 kwietnia 1533, Gottorp, pochowany w katedrze w Szlezwiku Fryderyk I, mal. prawdop. Jacob… Read More ›

Karol XII po klęsce połtawskiej latem 1709 r. przekroczył granicę turecką i znalazł się na jej terytorium, gdzie robił wszysko, aby nakłonić sułtana do rozpoczęcia wojny z Rosją. Car Piotr I z dużym niepokojem obserwował poczynania króla szwedzkiego i już… Read More ›

Car wyciągnął słuszne wnioski z nieudanego oblężenia Azowa w 1695 r. Bez floty nie mógł odciąć obrońców twierdzy od dowozu zaopatrzenia drogą morską. Z charakterystyczną dla siebie energią Piotr I zabrał się do przygotowań do kampanii 1696 r. i budowy własnych okrętów. Celem, podobnie jak i w roku 1695, miał być Azow. Upadek tej twierdzy latem 1696 r. miał swoje dalsze następstwa. Zdobycie ujścia Donu otwierało wyjście na Morze Azowskie. Dla dalszej ekspansji rosyjskiej na Morze Czarne konieczna była silna flota. Za datę narodzin rosyjskiej floty wojennej uważa się dzień 20/30 października 1696 r., kiedy Duma Bojarska uradziła „Morskim sudam byt’!”…

„Żartowaliśmy pod Kożuchowem, a teraz jedziemy bawić się pod Azow”, pisał na początku 1695 r. Piotr I do Fiodora Apraksina. Car zamierzał wznowić działania wojenne przeciw Turcji, których głównym celem miało być zdobycie Azowa, tureckiej twierdzy strzegącej ujścia Donu do Morza Azowskiego. Piotr I był pewien sukcesu…

6 września 1581 r. wojska szwedzkie pod wodzą Pontusa De la Gardie szturmem zdobyły pozostającą od 1558 r. w rękach moskiewskich Narwę, kładąc tym samym kres tzw. żegludze narewskiej. Po wdarciu się do miasta żołnierze szwedzcy wymordowali większość mieszkańców i… Read More ›

19 lutego (2 marca)[1] 1714 r. rozegrała się jedna z większych bitew wielkiej wojny północnej (1700–1721) – bitwa pod Storkyro (lub pod Napue)[2]. Do starcia doszło pod niewielką wsią Napo (fiń. Napue), niedaleko kościoła Storkyro (Isokyrö) w Ostrobotni. Słabsze liczebnie… Read More ›

W drugiej połowie XVI w. posiadłości Danii na Półwyspie Skandynawskim obejmowały Skanię, Blekinge, Halland i Norwegię z Bohuslänem oraz wyspy Ozylię i Gotlandię na Bałtyku. Władcy duńscy wysuwali także pretensję do znajdującej się od 1561 r. pod kontrolą szwedzką Estonii…. Read More ›

W początkowym okresie swoich rządów Gustaw Waza kontynuował wobec Kościoła politykę Stena Sture Młodszego, żądając m.in. wpływu na obsadzanie najwyższych stanowisk kościelnych oraz dążąc do przejęcia zamków biskupich. Wraz z pokonanymi Duńczykami z kraju uszli skompromitowani współpracą z nimi biskupi…. Read More ›

Stosunki z Danią i jej nowym królem, Fryderykiem I, zostały w pewnym stopniu uregulowane. Jesienią 1524 r. zawarto traktat pokojowy, tzw. reces z Malmö. Duńczycy żądali ustąpienia z zajętych przez Szwedów terenów (Viken i Blekinge), z kolei strona szwedzka wysuwała… Read More ›

Gustaw Waza doszedł do władzy odwołując się do tradycji regentów Sture, osiągając swoją pozycję przy wsparciu tego stronnictwa, a zwłaszcza mieszkańców Dalarna i Bergslagen. Jednak po 1523 r. stało się jasne, że nie zamierza przywracać dawnego znaczenia zwolennikom Sturów, a… Read More ›

Nazwę temu okresowi nadało znalezisko grzebalne w Vendel w Upplandzie. Na południowy wschód od tamtejszego kościoła parafialnego natrafiono na tzw. łodzie grzebalne. Podobny sposób pochówku odkryto także w innych miejscowościach Upplandu, w Ultuna i Valsgärde. Znaleziska grzebalne z okresu Vendel… Read More ›