Author Archives
-
1611–1613 Wojna kalmarska
W drugiej połowie XVI w. posiadłości Danii na Półwyspie Skandynawskim obejmowały Skanię, Blekinge, Halland i Norwegię z Bohuslänem oraz wyspy Ozylię i Gotlandię na Bałtyku. Władcy duńscy wysuwali także pretensję do znajdującej się od 1561 r. pod kontrolą szwedzką Estonii…. Read More ›
-
1523–1527 Rozprawa z Kościołem
W początkowym okresie swoich rządów Gustaw Waza kontynuował wobec Kościoła politykę Stena Sture Młodszego, żądając m.in. wpływu na obsadzanie najwyższych stanowisk kościelnych oraz dążąc do przejęcia zamków biskupich. Wraz z pokonanymi Duńczykami z kraju uszli skompromitowani współpracą z nimi biskupi…. Read More ›
-
1523–1537 Polityka zagraniczna. Szwecja, Dania i Lubeka
Stosunki z Danią i jej nowym królem, Fryderykiem I, zostały w pewnym stopniu uregulowane. Jesienią 1524 r. zawarto traktat pokojowy, tzw. reces z Malmö. Duńczycy żądali ustąpienia z zajętych przez Szwedów terenów (Viken i Blekinge), z kolei strona szwedzka wysuwała… Read More ›
-
1523–1532 Opozycja przeciwko Gustawowi Wazie
Gustaw Waza doszedł do władzy odwołując się do tradycji regentów Sture, osiągając swoją pozycję przy wsparciu tego stronnictwa, a zwłaszcza mieszkańców Dalarna i Bergslagen. Jednak po 1523 r. stało się jasne, że nie zamierza przywracać dawnego znaczenia zwolennikom Sturów, a… Read More ›
-
Okres Vendel (550–800)
Nazwę temu okresowi nadało znalezisko grzebalne w Vendel w Upplandzie. Na południowy wschód od tamtejszego kościoła parafialnego natrafiono na tzw. łodzie grzebalne. Podobny sposób pochówku odkryto także w innych miejscowościach Upplandu, w Ultuna i Valsgärde. Znaleziska grzebalne z okresu Vendel… Read More ›
-
1389–1412 Rządy królowej Małgorzaty
Królowa Małgorzata I (1353–1412) okazała się być doskonałym politykiem, bez skrupułów realizującym swoje cele. Obietnice wobec szwedzkiego możnowładztwa okazały się bezwartościowe. Celem królowej było wzmocnienie własnej władzy królewskiej, co udało się jej zrealizować. Władzę zamierzała przekazać adoptowanemu przez siebie w… Read More ›
-
1521–1523 Wojna z Danią (Befrielsekriget)
Chrystianowi II, który myślał o wielkim imperium nordyckim, udało się na krótko wprowadzić w Szwecji rządy absolutne. Opór społeczeństwa szwedzkiego miał zostać zdławiony przez odpowiednie prawa. Powrót Chrystiana II do Danii. Nastroje w Szwecji na przełomie 1520/1521 r. Późną jesienią… Read More ›
-
Chrystianizacja Szwecji (IX-XII w.)
Prawdopodobnie pierwszymi chrześcijanami w Szwecji byli wracający z kontynentu pojedynczy wojownicy i kupcy oraz pochodzący stamtąd niewolnicy. W swych wyprawach na Zachód wikingowie zetknęli się z frankijską i anglosaską kulturą chrześcijańską, a na Wschodzie z misjonarzami Kościoła greckiego. Duńczycy i… Read More ›
-
1711 Wyprawa prucka
Karol XII po klęsce połtawskiej latem 1709 r. przekroczył granicę turecką i znalazł się na jej terytorium, gdzie robił wszysko, aby nakłonić sułtana do rozpoczęcia wojny z Rosją. Car Piotr I z dużym niepokojem obserwował poczynania króla szwedzkiego i już… Read More ›
-
Gustaw V – 2 korony 1921 – moneta okolicznościowa „400. rocznica wojny wyzwoleńczej Gustawa Wazy”
Moneta okolicznościowa wyemitowana z okazji 400. rocznicy wybuchu pod przywództwem Gustawa Erikssona (Vasa) powstania przeciwko królowi Chrystianowi II (1521)…
-
1520 Inwazja Chrystiana II na Szwecję
Rok 1520 stanowi ważną cezurę w dziejach Szwecji, która po raz ostatni w swej historii została podbita przez inne państwo. Tę datę w historii tego kraju przyjmuje się też za koniec średniowiecza i początek epoki nowożytnej, kiedy po rozpoczętym w 1521 r. powstaniu i wyzwoleniu Szwecji spod dominacji duńskiej jej królem wybrany został w 1523 r. Gustaw Waza – twórca narodowej monarchii szwedzkiej.
-
Święty Botwid (Botvid) (2 poł. XI w.–ok. 1120)
Święty Kościoła katolickiego, patron Södermanlandu Ur. 2 poł. XI w., Södertörn, Södermanland Zm. ok. 1120 r., wyspa Rågö, archipelag Södermanlandu Św. Botwid ze swymi atrybutami: toporem i rybą, parafia św. Botwida w Fitji, fot. zbigur (2019) Święty Botwid (Botvid) (2… Read More ›
-
Kościół Fårö
Kościół murowany, położony na łagodnym wzniesieniu przy głównej drodze przecinającej wyspę Fårö (na północ od Gotlandii), z pięknym widokiem na pobliską zatokę morską. Budowla, gruntownie przebudowana w XIX w., zatraciła swój pierwotny średniowieczny charakter. Na przykościelnym cmentarzu został pochowany Ingmar… Read More ›
-
1546–1547 Wojna szmalkaldzka
W lipcu 1546 r. wybuchła tzw. wojna szmalkaldzka (1546–1547) między katolickim cesarzem Karolem V Habsburgiem a skupionymi w Związku Szmalkaldzkim protestanckimi książętami i wolnymi miastami Rzeszy Niemieckiej. Motywy religijne odegrały w tym konflikcie drugorzędną rolę, niektórzy protestanci z księciem Maurycym saskim znaleźli się w obozie katolickim. Na czoło wysunęły się motywy polityczne – wzmocnienie władzy cesarskiej w Niemczech poprzez zniszczenie jej protestanckich przeciwników. Zwyciężył obóz cesarski. Związek Szmalkaldzki został rozbity, a jego przywódcy, elektor saski Jan Fryderyk Wspaniałomyślny i landgraf heski Filip Wielkoduszny, zostali uwięzieni.
-
Engelbrekt Engelbrektsson (ok. 1390–1436)
Engelbrekt Engelbrektsson (ok. 1390–1436), przywódca rozpoczętego w 1434 r. powstania ludowego przeciwko rządom Eryka Pomorskiego, wybrany w 1435 r. „naczelnikiem Szwecji” (rikshövitsman). Dawna narodowo-romantyczna historiografia szwedzka uważała Engelbrekta za wzór narodowego bohatera w walce o wolność i symbol wolnościowego ducha Szwedów.
zbigur.org 