Kościół w Salem

Dobrze widoczny z autostrady E4/20 niewielki kościół romański z początku XII w., którego budowa jest związana z legendą o św. Botwidzie. Według przekazów nawrócony na chrześcijaństwo w Anglii św. Botwid miał wznieść w Säby nad jeziorem Bornsjön kościół misyjny poświęcony św. Albanowi…

Kościół w Salem (Salems kyrka) ewangelicko-luterańskiego Kościoła Szwecji, należący do powstałej w średniowieczu parafii Salem (Salems församling) w diecezji Strängnäs.
Murowany kościół romański, pochodzący z początku XII w. Jest położony na Södertörnie w gminie Salem (Salems socken, Svartlösa härad, Södermanland) w Stockholms län, bezpośrednio nad jeziorem Bornsjön, niedaleko od Gamla Södertäljevägen (Bergaholmsvägen) i autostrady E4/E20, między Hallundą a Södertälje. 🌐
Współrzędne geograficzne: 59°13′6.7″N 17°46′12.7″Ö
Dojazd: hitta.se, sl.se

Salems kyrka (2017), fot. zbigur


Historia kościoła

Najstarsza historia kościoła jest związana z legendą o św. Botwidzie – apostole Södertörnu, który ok. 1120 r. miał zginąć męczeńską śmiercią na wyspie Rågön (w archipelagu Nyköping) z rąk wyzwolenego wcześniej przez siebie i ochrzczonego słowiańskiego niewolnika (träl), którego zamierzał odesłać do jego ojczyzny. Według legendy św. Botwid miał zostać zabity swoim własnym toporem.

Św. Botwid urodził się w drugiej połowie XI w. w Hammarby (obecnie w granicach sąsiedniej parafii Botkyrka). Po powrocie z wyprawy handlowej do Anglii, gdzie przeszedł na chrześcijaństwo, osiedlił się w Säby („Sjöbyn”) nad jeziorem Bornsjön. Tutaj, na miejscu obecnego kościoła parafii Salem, św. Botwid miał wznieść kościół misyjny poświęcony św. Albanowi. Budowę miał sfinansować możny o imieniu Hermund. Ciało zamordowanego Botwida zostało początkowo złożone w kościele w Säby. Według legendy wokół grobu wydarzyło się wiele cudów. Po 9 latach, w 1129 r. ciało Botwida zostało uroczyście przeniesione, w obecności biskupów Uppsali i Strägnäs, do zbudowanego przez Björna, brata Botwida, drewnianego kościółka na ziemi należącej do majątku rodowego Hammarby. Wzniesiony przez Björna kościół został poświęcony Botwidowi (stąd Botkyrka). Na miejscu tym znajduje się kamienny kościół parafii Botkyrka.

Kościół parafii Salem od czasów średniowiecza był przebudowywany i rozbudowywany, jednak jego architektura zachowała swój pierwotny charakter. Budowla została wzniesiona na początku XII w. w stylu romańskim. Zakrystia powstała w XIII w. Na początku XIV w. poszerzono i powiększono nawę główną, a w XV w. po południowej stronie zbudowano vapenhus (kruchtę) oraz wykonano sklepienie gwiazdowe.

W połowie XVII w. dobudowano obecne prezbiterium. Początkowo miała to być kaplica grobowa dla Carla Henrika Wrede (syna Henrika Wrede, który zginął w 1605 r. w bitwie pod Kircholmem, gdzie uratował życie Karola IX, ofiarując mu swojego konia). Szybko plany zostały zmienione i kaplicę przebudowano w prezbiterium z grobowcem należącym do rodu Wrede. Charakterystyczna przypora wieży została dobudowana w XVIII w.

  1. Salems kyrka (2018), fot. zbigur

Wnętrze

Najstarszym zabytkiem wyposażenia kościoła jest wyrzeźbiona w piaskowcu chrzcielnica  z początku XII w. Nie jest wykluczone, że chrzcielnica była używana przez św. Botwida do chrztu mieszkańców Södertörnu. Z XIII w. pochodzi krucyfiks triumfalny zawieszony na łuku tęczowym. Późnośredniowieczna nastawa ołtarzowa, datowana na lata 70. XV w. i przypisywana pochodzącemu z Lubeki mistrzowi Hermenowi Rode, z wizerunkami m.in. św. Botwida, św. Brygidy i św. Eryka, została w 1872 r. przekazana do Statens historiska museum (Państwowe Muzeum Historyczne) w Sztokholmie, gdzie jest przechowywana.

Obecne wyposażenie wnętrza pochodzi z 1809 r., kiedy przeprowadzono dużą renowację. Zwraca uwagę charakterystyczne umiejscowienie zbudowanej wówczas kazalnicy, znajdującej się bezpośrednio nad ołtarzem. Dawna kazalnica została rozebrana i zaginęła. Na ścianach po obu stronach ołtarza są zawieszone tarcze herbowe.

  1. Nawa główna (2018), fot. zbigur

Otoczenie

Kościół i cmentarz są położone na niewielkim półwyspie bezpośrednio nad jeziorem Bornsjön. Przy kościele znajdują się zabudowania plebanii i parking. Zabudowania plebanii i bryła kościoła są dobrze widoczna z autostrady E4/E20 (Södertäljevägen).

  1. Cmentarz (2018), fot. zbigur

Szlak pielgrzymkowy św. Botwida

We wrześniu 2017 r. otwarto szlak pielgrzymkowy św. Botwida (Sankt Botvids pilgrimsled) pomiędzy kościołami w Botkyrka i Salem. Przejście 7,5 km trasy zajmuje około 3 i pół godziny.


Na podstawie



Kategorie:Kościoły, Miejsca

Tagi:

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

%d blogerów lubi to: